Siyah Yapraklı Deftere Ne Yazabilirim? Bilginin, Varlığın ve Vicdanın Gölgesinde Bir Düşünce Denemesi Bir filozofun sessiz bir odada düşünürken kalemini siyah bir deftere yaklaştırdığı anı hayal edin. Boşluk, siyah sayfaların içinde bekler; yazılacak olan ise sadece kelimeler değil, insanın kendi varoluşunun yankısıdır. “Siyah yapraklı deftere ne yazabilirim?” sorusu, görünürde sade bir merak gibi dursa da, aslında etik, epistemoloji ve ontoloji ekseninde insanın bilgiyle, kendilikle ve değerle kurduğu ilişkiyi sorgulayan bir felsefi çağrıdır. Epistemolojik Başlangıç: Bilginin Işığı, Sayfanın Karanlığı Epistemoloji — yani bilginin doğası — bize her bilginin bir karanlıktan doğduğunu öğretir. Siyah bir sayfa, bilginin yokluğunu değil; henüz dile gelmemiş,…
16 YorumEtiket: de
Kârlılık Alanı Nedir? Değer Zincirinde Kâra Giden Gizli Harita Konuya tutkuyla yaklaşan bir blog yazarı olarak itiraf edeyim: “kârlılık alanı” dendiğinde zihnimde hemen bir hazine haritası beliriyor. Satır aralarında parlayan ipuçları, verilerle netleşen yollar ve en sonunda “işte burası” dedirten bir X işareti… Gel, birlikte bu haritayı açalım. Sadece CFO’ların değil; ürün yöneticilerinin, pazarlamacıların, girişimcilerin ve hatta içerik üreticilerinin bile işine yarayacak bir kavramdan söz ediyoruz. Kârlılık Alanı Nedir? Kârlılık alanı (bazı kaynaklarda “profit zone” veya “kârlılık havuzu”), bir sektörün ya da şirketin değer zincirinde kârın yoğunlaştığı, yani nakit yaratma potansiyelinin en yüksek olduğu noktalardır. Her gelir kalemi kâr değildir;…
12 YorumMixion Nedir? Ekonomik Tercihler, Kıtlık ve Değerin Görünmeyen Sanatı Bir ekonomistin gözünden kıtlık ve seçim Ekonomi, temelde kıt kaynaklar karşısında sınırsız insan ihtiyaçlarının yönetilmesi sanatıdır. Her seçim bir fırsat maliyeti yaratır; bir şeyi seçtiğimizde, seçmediğimiz şeyin değeri kaybolur. Bu perspektiften bakıldığında, “Mixion” kavramı sadece bir yapıştırıcı türü değil, bir değerin yüzeye tutunma biçimidir. Altın varak gibi parlak bir değer, yüzeye tutunmak için uygun bir bağlayıcıya ihtiyaç duyar; tıpkı ekonomilerin de sürdürülebilir refahı sağlamak için doğru politik bağlayıcılara ihtiyaç duyması gibi. Mixion’un tanımı: sadece kimyasal değil, bir değer aktarımı Mixion, Fransız kökenli bir kelime olup “yağ bazlı yaldız yapıştırıcısı” anlamına gelir.…
14 YorumKara Talih Nasıl Yazılır? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Bazı kelimeler vardır ki sadece anlamlarıyla değil, taşıdıkları sembolik yükle de insanı düşündürür. “Kara talih” de tam olarak böyle bir kelime. Bugün, bu ifadenin nasıl yazıldığını konuşmakla kalmayacağız; aynı zamanda gelecekte dilin, düşünce yapımızı nasıl şekillendireceğini de birlikte tartışacağız. Eğer sen de geleceğe dair fikir yürütmeyi, beyin fırtınası yapmayı sevenlerdensen, bu yazı tam sana göre. — Kara Talih Nasıl Yazılır? Doğru Kullanım ve Dilin Evrimi Türkçede “kara talih” ifadesi ayrı yazılır. Yani doğru kullanım “kara talih” şeklindedir, “karatalih” veya “kara-talih” gibi bitişik ya da tireli yazımlar yanlıştır. Kara: Olumsuzluk, uğursuzluk veya…
12 YorumHercai Menekşe Kaç Derece Soğuğa Dayanır? Bir Filozofun Soğukla İmtihanı Felsefe, yalnızca varlığın anlamını değil, varlığın direncini de sorgular. Hercai menekşe, bu anlamda yalnızca bir bitki değil, varoluşun kırılganlığı ile direncinin sembolüdür. Çünkü o, soğuğa karşı direnen, karın altından bile başını uzatabilen bir canlıdır. Ancak asıl soru şudur: Soğuk nedir? Soğuğa dayanmak yalnızca biyolojik bir gerçeklik midir, yoksa varoluşsal bir direnç biçimi midir? Epistemolojik Bakış: Soğuğu Bilmek Ne Demektir? Epistemoloji, yani bilgi felsefesi açısından baktığımızda, “soğuk” yalnızca bir sıcaklık değeri değildir; hissin, deneyimin ve bilginin kesişiminde oluşan bir algıdır. Hercai menekşe hakkında bildiğimiz şey, onun -7 ile -10 dereceye kadar…
8 YorumHelyum Gazı Balon Şişirme Ne Kadar? Kıt Kaynaklar Çağında Bir Ekonomik Analiz Bir ekonomist olarak, her şişirilen balon bana yalnızca bir eğlence aracı değil, kıt kaynakların nasıl tükendiğini hatırlatan bir metafor gibi görünür. Ekonomi bilimi, sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılamaya çalışan bir toplumun davranışlarını inceler. Bu çerçevede “Helyum gazı balon şişirme ne kadar?” sorusu, yalnızca bir fiyat sorgusu değil; üretim, tüketim ve refah arasındaki kırılgan dengenin küçük ama anlamlı bir yansımasıdır. Kıt Kaynaklar ve Fiyatın Hikayesi Helyum, evrendeki en hafif ve en kararlı elementlerden biridir. Ancak ekonomik açıdan bakıldığında, onu değerli kılan şey bolluğu değil, kıtlığıdır. Doğada helyum üretimi milyonlarca…
16 YorumGüzellik Neye Bağlıdır? Tarihin Aynasında Değişen Estetik Anlayışı Bir tarihçi olarak geçmişi anlamaya çalışırken en çok şaşırdığım şeylerden biri, güzelliğin zaman içinde ne kadar esnek bir kavram olduğudur. Her dönem kendi estetik ölçüsünü yaratmış, güzelliği bir kimlik, bir güç ya da bir ideoloji olarak kullanmıştır. Güzellik yalnızca bir görünüş meselesi değil, toplumların ruhunu, korkularını ve umutlarını yansıtan bir aynadır. O aynaya her baktığımızda, aslında kendi çağımızı görürüz. Antik Çağlarda Güzelliğin Matematiği Antik Yunan’da güzellik bir oran meselesiydi. “Altın oran” yalnızca sanat eserlerinde değil, insan bedeninde de aranırdı. Simetri, uyum ve denge; estetik ideallerin merkezindeydi. Güzellik tanrılara yakındı çünkü mükemmel olan…
14 YorumMerhaba sevgili okur! Bugün biraz gülelim, biraz düşünelim dedim. Konumuz öyle “ne yesek, nereye gitsek” türünden değil; çok daha derin ama bir o kadar da eğlenceli bir mesele: Hanefi ve Şafi ne demek? Şimdi sen de “Hocam bu konudan nasıl mizah çıkar?” diye düşünüyorsun belki… Ama merak etme, hem bilgi vereceğiz hem gülümseteceğiz. Sonuçta din, hayatın içinde; biraz tebessümle anlatıldığında hem kalbe hem akla daha iyi yerleşir, değil mi? — Hanefi mi Şafi mi? Kahvede başlayan kadim tartışma! Bir sabah kahvede otururken Hasan’la Ayşe karşı karşıya gelmişti. Hasan, elinde çayı, ciddi ciddi anlatıyordu: “Bak Ayşe, ben Hanefi’yim. Bizim mezhep mantık…
16 YorumGizli Şeker İçin Hangi Değere Bakılır? Bir Tarihçi Perspektifinden Tarihe bakarken, çoğu zaman bugünün sorunlarına ışık tutacak izleri geçmişte ararız. İnsanlık, hep bir şekilde zamanla evrilen hastalıklarla, yeni tedavi yöntemleriyle ve gelişen sağlık bilgisiyle yüzleşmiştir. Bugün hepimizin gündeminde olan gizli şeker, ya da diğer adıyla prediyabet, aslında ne yeni bir hastalık ne de yeni bir durumdur. Aslında, geçmişte şeker hastalığıyla mücadele edenlerin deneyimlerinden türeyen bir kavramdır. Modern tıbbın çözüm bulmaya çalıştığı bu sağlık sorunu, bir yandan geçmişin bize sunduğu değerli derslerle de şekillenmektedir. Gizli Şekerin Tanımı ve Tarihsel Süreci Gizli şeker, kan şekerinin normalden yüksek olmasına rağmen, henüz diyabet seviyesine…
14 YorumHamlanmak Nasıl Geçer? Geleceğin Kas Hafızası Üzerine Bir Düşünce Deneyi Hiç spor sonrası o tanıdık kas sızısını yaşayıp “Acaba bu his gelecekte de böyle mi olacak?” diye düşündün mü? İşte tam da bu yazı, o meraktan doğdu. Hamlanmak — yani kasların yeni bir aktiviteye verdiği doğal tepki — aslında bedenin “öğreniyorum” deme şekli. Fakat gelecekte, bu öğrenme süreci bile yeniden şekillenebilir. Gel, birlikte beyin fırtınası yapalım: Hamlama sadece kaslarda mı kalacak, yoksa zihinsel bir deneyime mi dönüşecek? Hamlanmak: Vücudun “Yeni Bilgiyi” Öğrenme Hali Bugün hamlanmak, kas liflerinde meydana gelen mikro yırtıkların iyileşme sürecidir. Ancak gerçekte bu, vücudun adaptasyon motorunun çalıştığını…
12 Yorum